Katarzyna Uchowicz

• Prelegentka Archi-Prelekcji 31 sierpnia 2025 w Konsulacie Kultury | 15. Weekend Architektury w Gdyni
• Tytuł wystąpienia: "Barbara Brukalska - projektowanie dla dzieci - w transatlantyku i Gdyni"
• Panelistka Archi-Dyskusji prowadzonej przez Annę Cymer

bio:

dr Katarzyna Uchowicz – historyczka architektury oraz absolwentka Polskiej Szkoły Reportażu. Pracuje w Pracowni Dokumentacji Architektury XX i XXI wieku w Instytucie Sztuki PAN oraz Międzywydziałowej Katedrze Historii i Teorii Sztuki ASP w Warszawie. Prowadzi wykłady poświęcone historii i teorii architektury oraz planowaniu przestrzennemu XX wieku.

Autorka książek i katalogów:

• Eternity and a Moment. 1918–1939 – Architecture As a Tool in Constructing Polish National Identity;
• Ariergarda modernizmu. Katalog projektów i realizacji Bohdana Lacherta i Józefa Szanajcy;
• Awers/ rewers. Architekt Bohdan Lachert.

Współredaktorka (z Aleksandrą Kędziorek i Mają Wirkus) książki Archipelag CIAM. Listy Heleny Syrkus uhonorowanej 6. Nagrodą Architektoniczną Prezydenta mi.st. Warszawy w kategorii „Wydarzenie architektoniczne” (2020).

kontekst wystąpienia w Gdyni: 

Nie szermować. Język architektury Barbary Brukalskiej

Niestosowany już praktycznie czasownik „szermować” pojawił się w książce Barbary Brukalskiej „Zasady społeczne projektowania osiedli mieszkaniowych” (1948), gdzie pisała: „Ze wszystkich rozważań starałam się wyłączyć irracjonalny czynnik, jakim jest estetyka. Postępowałam tak nie dlatego, abym miała go lekceważyć. Przeciwnie, uważałam, że w ten jedynie sposób uchronię się tu przed niebezpieczeństwem fałszywego nim szermowania. Uszeregowałam tedy przesłanki nie w porządku czasu i nie według hierarchii wartości, ale w łańcuchu powiązań przyczyny i skutku, stawiając pragmatycznie na pierwszym miejscu potrzeby człowieka, na drugim zaś przystosowaną do nich formę”. W analogiczny sposób – spójnie, całościowo, z perspektywy sieci i efektów procesów warto spojrzeć na język architektury architektki. Wrażliwa na świat przyrody i cykl natury szkicowała i suszyła rośliny, planowała ogrody, projektowała sale ciszy. Nad Bałtykiem ukochała Karwię. Aranżując wnętrza i meble współpracowała z profesjonalnymi i ludowymi artystkami. Zainteresowania i fascynacje Brukalskiej sięgały daleko poza profesję, którą wybrała. A może to właśnie dzięki nim definicja architektury pozostaje otwarta?